Kiedy nie stosować leku Orencia? Przeciwwskazania i środki ostrożności

Przeciwwskazania bezwzględne do stosowania leku Orencia

Produkt Orencia jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (abatacept) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w charakterystyce produktu leczniczego¹. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne, które mogą wystąpić już po pierwszej infuzji i mogą zagrażać życiu pacjenta².

Drugim bezwzględnym przeciwwskazaniem są ciężkie i niekontrolowane zakażenia, takie jak posocznica oraz zakażenia oportunistyczne¹. Ze względu na immunosupresyjne działanie abataceptu, stosowanie leku w trakcie aktywnych, ciężkich zakażeń może prowadzić do ich pogłębienia i zagrożenia życia pacjenta³.

W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji alergicznej lub anafilaktycznej należy natychmiast przerwać terapię produktem Orencia w postaci infuzji dożylnej oraz wdrożyć odpowiednie leczenie, a stosowanie produktu należy przerwać na stałe².

Czy można łączyć Orencia z inhibitorami TNF?

Nie zaleca się kojarzenia abataceptu z inhibitorami TNF (czynnika martwicy nowotworu)⁴. Doświadczenie dotyczące skojarzonego stosowania abataceptu z inhibitorami TNF jest ograniczone⁴⁵. W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo u pacjentów leczonych inhibitorami TNF w skojarzeniu z abataceptem obserwowano zwiększenie całkowitej ilości zakażeń oraz ciężkich zakażeń w porównaniu do pacjentów leczonych inhibitorami TNF oraz placebo⁴.

W czasie zmiany leczenia inhibitorami TNF na leczenie produktem Orencia, pacjentów należy monitorować, czy nie występują u nich objawy zakażenia⁴. Nie jest wymagany długi okres wypłukiwania przed rozpoczęciem terapii abataceptem, jednak należy zachować szczególną czujność w okresie przejściowym.

Jak postępować z pacjentami z aktywnymi zakażeniami?

Nie należy rozpoczynać leczenia produktem Orencia u pacjentów z czynnymi zakażeniami, do czasu uzyskania kontroli nad zakażeniem³. Lekarze powinni zachować szczególną ostrożność w przypadku rozważania zastosowania produktu Orencia u pacjentów z nawracającymi zakażeniami lub stanami mogącymi predysponować ich do zakażenia w wywiadzie³.

Pacjentów, u których podczas leczenia produktem Orencia wystąpiło nowe zakażenie, należy poddać ścisłej obserwacji³. W przypadku wystąpienia u pacjenta ciężkiego zakażenia, należy przerwać podawanie produktu Orencia³.

Zgłaszano przypadki ciężkich zakażeń, w tym posocznicę i zapalenie płuc, w czasie stosowania abataceptu³. Niektóre z tych zakażeń były zakończone zgonem³. Liczne ciężkie zakażenia wystąpiły u pacjentów, u których stosowano jednocześnie leczenie immunosupresyjne, które, oprócz choroby podstawowej, mogło dodatkowo predysponować ich do zakażeń³.

Orencia a gruźlica – kiedy zachować szczególną ostrożność?

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Orencia, pacjentów należy poddać badaniom w kierunku występowania utajonej gruźlicy⁶. Należy brać pod uwagę dostępne wytyczne medyczne dotyczące diagnostyki gruźlicy⁶.

W podstawowych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo nie stwierdzono zwiększenia częstości występowania gruźlicy, jednakże wszyscy pacjenci leczeni produktem Orencia mieli wykonane badania przesiewowe w kierunku gruźlicy⁶. Bezpieczeństwo stosowania produktu Orencia u osób z gruźlicą utajoną jest nieznane⁶. Obserwowano przypadki gruźlicy u pacjentów otrzymujących produkt Orencia⁶.

Czy można stosować Orencia u pacjentów z wirusowym zapaleniem wątroby?

Leczenie przeciwreumatyczne wiąże się z uaktywnieniem wirusowego zapalenia wątroby typu B⁶. Dlatego też, zgodnie z opublikowanymi wytycznymi, przed rozpoczęciem leczenia produktem Orencia należy wykonać badania w kierunku wirusowego zapalenia wątroby⁶.

U pacjentów z dodatnim wynikiem badań w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B należy rozważyć ryzyko reaktywacji wirusa podczas terapii immunosupresyjnej oraz wdrożyć odpowiednie monitorowanie i profilaktykę zgodnie z aktualnymi wytycznymi klinicznymi.

Postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa – rzadkie, ale poważne zagrożenie

Leczenie immunosupresyjne przy użyciu takiego produktu jak Orencia może wiązać się z występowaniem postępującej leukoencefalopatii wieloogniskowej (PML)⁶. Jest to rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne zakażenie ośrodkowego układu nerwowego wywoływane przez wirus JC.

Jeśli w trakcie leczenia produktem Orencia wystąpią objawy neurologiczne sugerujące PML, należy zaprzestać podawania leku i zastosować właściwe środki terapeutyczne⁷. Objawy mogą obejmować postępujące osłabienie, zaburzenia widzenia, zmiany osobowości czy zaburzenia poznawcze.

Orencia u pacjentów z nowotworami w wywiadzie

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo częstość występowania nowotworów złośliwych u pacjentów leczonych abataceptem oraz placebo wynosiła odpowiednio 1,2% oraz 0,9%⁷. Pacjentów z rozpoznanym nowotworem złośliwym nie włączano do tych badań klinicznych⁷.

Potencjalna rola abataceptu w rozwoju nowotworów złośliwych u ludzi, w tym chłoniaków, nie jest znana⁷. W badaniach karcynogenności na myszach stwierdzono zwiększenie częstości występowania chłoniaków i nowotworów piersi, jednak znaczenie kliniczne tej obserwacji nie jest znane⁷.

Obserwowano przypadki nieczerniakowych nowotworów skóry u pacjentów otrzymujących produkt Orencia⁷. Okresowe badanie skóry jest zalecane u wszystkich pacjentów, a szczególnie u tych z czynnikami ryzyka wystąpienia raka skóry⁷.

Szczepienia podczas terapii produktem Orencia – co należy wiedzieć?

Nie należy stosować szczepionek zawierających żywe drobnoustroje w czasie stosowania abataceptu lub w okresie 3 miesięcy od jego odstawienia⁸⁹. Pacjenci leczeni produktem Orencia mogą jednocześnie otrzymać szczepionki, za wyjątkiem tych, które zawierają żywe drobnoustroje⁸.

Produkty lecznicze wpływające na układ odpornościowy, w tym abatacept, mogą osłabić skuteczność niektórych szczepień⁸⁹. Badania eksploracyjne sugerowały, że abatacept może osłabiać skuteczność odpowiedzi immunologicznej, jednak nie hamuje w sposób istotny statystycznie zdolności pacjentów do rozwinięcia istotnej klinicznie lub korzystnej odpowiedzi immunologicznej¹⁰.

Przed zastosowaniem produktu Orencia zaleca się, aby pacjenci z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów odbyli wszystkie szczepienia zgodne z aktualnymi wytycznymi⁸.

Czy wiek pacjenta ma znaczenie przy stosowaniu produktu Orencia?

W badaniach klinicznych 404 pacjentów w wieku 65 lat i starszych, w tym 67 pacjentów w wieku 75 lat i starszych, otrzymało abatacept¹¹. Obserwowano podobną skuteczność działania u tych pacjentów jak u młodszych pacjentów¹¹.

Częstości występowania ciężkich zakażeń oraz nowotworów złośliwych w stosunku do placebo wśród leczonych abataceptem pacjentów w wieku powyżej 65 lat były większe niż u pacjentów poniżej 65 lat¹¹. Ze względu na ogólnie większą częstość występowania zakażeń i nowotworów złośliwych u ludzi w wieku podeszłym, należy zachować ostrożność w trakcie leczenia osób w podeszłym wieku¹¹.

Orencia u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc

W badaniu klinicznym 37 pacjentów z POChP było leczonych abataceptem podawanym dożylnie, a u 17 stosowano placebo¹². Działania niepożądane stwierdzano częściej u pacjentów z POChP leczonych abataceptem niż u tych, u których stosowano placebo (odpowiednio 51,4% vs. 47,1%)¹².

Zaburzenia oddechowe występowały częściej u pacjentów leczonych abataceptem niż u przyjmujących placebo (odpowiednio 10,8% vs. 5,9%), obejmowały one zaostrzenie POChP oraz duszność¹³. U pacjentów z POChP ciężkie działanie niepożądane stwierdzono u większego odsetka pacjentów leczonych abataceptem niż otrzymujących placebo (5,4% vs. 0%), obejmowały one zaostrzenie przebiegu POChP oraz zapalenie oskrzeli¹³.

Czy Orencia może nasilać procesy autoimmunizacyjne?

Teoretycznie istnieje możliwość, że leczenie abataceptem może zwiększać ryzyko występowania procesów autoimmunizacyjnych u dorosłych i dzieci, na przykład zaostrzenia stwardnienia rozsianego¹¹.

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo leczenie abataceptem nie prowadziło do zwiększonego wytwarzania autoprzeciwciał, takich jak przeciwciała przeciwjądrowe i anty-dsDNA, w porównaniu z placebo¹¹. Częstość występowania zaburzeń o podłożu autoimmunologicznym była podobna w grupach otrzymujących abatacept i placebo¹⁴.

Orencia w ciąży i podczas karmienia piersią

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania abataceptu u kobiet w ciąży¹⁵. Nie należy stosować produktu Orencia w okresie ciąży, chyba że stan kliniczny kobiety wymaga leczenia abataceptem¹⁵.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i do 14 tygodni po przyjęciu ostatniej dawki abataceptu¹⁵. Abatacept może przenikać przez łożysko do surowicy niemowląt urodzonych przez kobiety leczone abataceptem w okresie ciąży¹⁶.

Wykazano obecność abataceptu w mleku samic szczurów¹⁶. Nie wiadomo, czy abatacept jest wydzielany z mlekiem ludzkim¹⁶. Podczas leczenia produktem Orencia i do 14 tygodni po przyjęciu ostatniej dawki abataceptu należy zaprzestać karmienia piersią¹⁶.

Czy zaburzenia czynności nerek lub wątroby stanowią przeciwwskazanie?

Nie prowadzono badań produktu Orencia u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby¹⁷. Nie jest możliwe określenie zalecanych dawek dla tych populacji pacjentów¹⁷.

Ze względu na brak danych klinicznych, u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć indywidualnie stosunek korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem terapii abataceptem.

Leczenie skojarzone z innymi produktami biologicznymi

Jednoczesne podawanie abataceptu z biologicznymi produktami immunosupresyjnymi lub immunomodulującymi może nasilać działanie abataceptu na układ odpornościowy²⁹. Brak wystarczających dowodów, aby ocenić bezpieczeństwo stosowania i skuteczność abataceptu w skojarzeniu z anakinrą lub rytuksymabem⁹.

Ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka zakażeń oraz innych działań niepożądanych, nie zaleca się kojarzenia produktu Orencia z innymi lekami biologicznymi stosowanymi w chorobach reumatycznych, chyba że potencjalne korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko.

Orencia a błędne wyniki pomiarów glukozy

Produkty lecznicze do stosowania parenteralnego zawierające maltozę, takie jak Orencia, mogą zakłócać odczyt stężenia glukozy we krwi przez urządzenia, w których stosuje się testy paskowe z enzymem dehydrogenazą glukozową pirolochinolinochinonu (GDH-PQQ)¹⁸.

Pacjentom wymagającym kontroli stężenia glukozy, u których stosowany jest produkt Orencia, należy poradzić, aby rozważyli zastosowanie metod niereagujących na obecność maltozy, takich jak metody wykorzystujące dehydrogenazę glukozową dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego (GDH-NAD), oksydazę glukozową lub heksokinazę glukozową¹⁸. Oparte na GDH-PQQ systemy oznaczania stężenia glukozy mogą reagować na obecność maltozy w produkcie Orencia, powodując fałszywie zwiększony odczyt stężenia glukozy we krwi w dniu infuzji¹⁸.

Pacjenci stosujący dietę ubogosodową

Produkt leczniczy zawiera 34,5 mg sodu w maksymalnej dawce wynoszącej 4 fiolki (8,625 mg sodu na fiolkę), co odpowiada 1,7% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych¹⁸.

Informacja ta jest istotna dla pacjentów stosujących dietę o kontrolowanej zawartości sodu, w tym osób z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca czy chorobami nerek. U takich pacjentów należy uwzględnić zawartość sodu w produkcie Orencia w całkowitym bilansie dobowego spożycia sodu.