Jakie są najważniejsze interakcje leku Orencia z innymi lekami?

Czy można łączyć Orencię z inhibitorami TNF?

Jednoczesne stosowanie abataceptu z inhibitorami czynnika martwicy nowotworu alfa (TNF) jest przeciwwskazane ze względów bezpieczeństwa¹. W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo wyraźnie udokumentowano zwiększone ryzyko zakażeń przy tej kombinacji.

U pacjentów leczonych skojarzeniem inhibitora TNF z abataceptem obserwowano większą całkowitą liczbę zakażeń oraz ciężkich zakażeń w porównaniu do pacjentów otrzymujących tylko inhibitor TNF¹. Z tego względu nie zaleca się leczenia skojarzonego abataceptem oraz inhibitorami TNF¹.

Ważne jest również odpowiednie postępowanie przy zmianie terapii. W czasie przechodzenia z leczenia inhibitorami TNF na leczenie produktem Orencia, pacjentów należy monitorować pod kątem występowania objawów zakażenia². Chociaż inhibitory TNF nie wpływały na klirens abataceptu, ryzyko infekcyjne pozostaje podwyższone¹.

Jakie są interakcje Orencii z innymi biologicznymi lekami immunosupresyjnymi?

Brak wystarczających dowodów naukowych pozwalających ocenić bezpieczeństwo stosowania i skuteczność abataceptu w skojarzeniu z anakinrą lub rytuksymabem³. Ze względu na potencjalne ryzyko należy zachować szczególną ostrożność.

Jednoczesne podawanie abataceptu z biologicznymi produktami immunosupresyjnymi lub immunomodulującymi może nasilać działanie abataceptu na układ odpornościowy³. Teoretycznie zwiększa to podatność na zakażenia oraz może modyfikować odpowiedź na szczepienia.

Jak abatacept wpływa na szczepienia i które szczepionki są przeciwwskazane?

Żywe szczepionki nie powinny być podawane jednocześnie z abataceptem lub w okresie 3 miesięcy po zakończeniu jego stosowania³. Jest to bezwzględne przeciwwskazanie wynikające z ryzyka rozwoju zakażenia szczepionkowego u pacjenta z osłabioną odpornością.

Brak dostępnych danych dotyczących wtórnego przeniesienia zakażenia od osób otrzymujących żywe szczepionki na pacjentów leczonych abataceptem³. Niemniej jednak zaleca się ostrożność w kontaktach z osobami świeżo zaszczepionymi żywymi szczepionkami.

Produkty lecznicze wpływające na układ odpornościowy, w tym abatacept, mogą osłabić skuteczność niektórych szczepień³. Dotyczy to zarówno szczepionek żywych, jak i inaktywowanych.

Odpowiedź na szczepienie przeciw pneumokokom

Abatacept oceniano w badaniu otwartym u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów, którym podawano 23-walentną szczepionkę pneumokokową⁴. Po szczepieniu 62 na 112 pacjentów leczonych abataceptem było w stanie rozwinąć wystarczającą odpowiedź immunologiczną w postaci co najmniej dwukrotnego zwiększenia miana przeciwciał⁴.

Odpowiedź na szczepienie przeciw grypie

W badaniu otwartym u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów, którym podawano triwalentną szczepionkę przeciw grypie sezonowej, 73 ze 119 pacjentów leczonych abataceptem, którzy nie mieli ochronnego poziomu przeciwciał przy wartości wyjściowej, rozwinęło wystarczającą odpowiedź immunologiczną⁵. Wystarczającą odpowiedź zdefiniowano jako co najmniej czterokrotne zwiększenie miana przeciwciał⁵.

Badania eksploracyjne sugerowały, że abatacept może osłabiać skuteczność odpowiedzi immunologicznej, jednak nie hamuje w sposób istotny statystycznie zdolności pacjentów do rozwinięcia istotnej klinicznie odpowiedzi immunologicznej⁴.

Czy Orencia można bezpiecznie łączyć z konwencjonalnymi lekami przeciwreumatycznymi?

Populacyjne analizy farmakokinetyczne nie wykazały wpływu metotreksatu, leków z grupy NLPZ i kortykosteroidów na klirens abataceptu¹. Oznacza to brak interakcji farmakokinetycznych z tymi najczęściej stosowanymi lekami w reumatologii.

Nie stwierdzono poważnych problemów dotyczących bezpieczeństwa w czasie jednoczesnego stosowania abataceptu z następującymi lekami:

• Sulfasalazyną¹
• Hydroksychlorochiną¹
• Leflunomidem¹

W przypadku stosowania w skojarzeniu z innymi lekami przeciwreumatycznymi modyfikującymi przebieg choroby (DMARDs), kortykosteroidami, salicylanami, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) lub lekami przeciwbólowymi, nie jest wymagane dostosowanie dawki abataceptu⁶.

Które leki wpływają na stężenie abataceptu we krwi?

Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że następujące leki nie wpływają na klirens abataceptu:

• Metotreksat – brak wpływu na farmakokinetykę¹
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – brak wpływu na klirens¹
• Kortykosteroidy – brak interakcji farmakokinetycznych¹
• Inhibitory TNF – nie modyfikują klirensu abataceptu¹

Brak wpływu tych leków na farmakokinetykę abataceptu oznacza, że nie jest konieczna modyfikacja dawkowania przy ich jednoczesnym stosowaniu. Jednakże w przypadku inhibitorów TNF, mimo braku interakcji farmakokinetycznych, kojarzenie jest przeciwwskazane ze względów bezpieczeństwa (zwiększone ryzyko zakażeń).

Czy są grupy pacjentów wymagające szczególnej uwagi w kontekście interakcji?

Pacjenci w podeszłym wieku nie wymagają dostosowania dawki ze względu na interakcje lekowe⁷. Nie stwierdzono, aby wiek i płeć (po skorygowaniu względem masy ciała) wpływały na klirens abataceptu⁸.

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu zaburzenia czynności nerek lub wątroby na farmakokinetykę abataceptu, w tym na potencjalne interakcje lekowe⁸. W tych grupach pacjentów należy zachować szczególną ostrożność przy wprowadzaniu nowych leków.

U pacjentów pediatrycznych z wielostawowym młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów zaleca się, aby przed zastosowaniem produktu Orencia odbyli wszystkie szczepienia zgodne z aktualnymi wytycznymi⁹. Jest to szczególnie istotne, ponieważ po rozpoczęciu terapii podawanie żywych szczepionek będzie przeciwwskazane.

Jakie monitorowanie jest wymagane przy potencjalnych interakcjach?

W czasie zmiany leczenia inhibitorami TNF na leczenie produktem Orencia, pacjentów należy monitorować pod kątem występowania objawów zakażenia². Okres przejściowy wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne nakładanie się działania immunosupresyjnego obu leków.

Pacjentów, u których podczas leczenia produktem Orencia wystąpiło nowe zakażenie, należy poddać ścisłej obserwacji¹⁰. W przypadku wystąpienia ciężkiego zakażenia należy przerwać podawanie produktu Orencia¹⁰.

Lekarze powinni zachować szczególną ostrożność w przypadku rozważania zastosowania produktu Orencia u pacjentów z nawracającymi zakażeniami lub stanami mogącymi predysponować ich do zakażenia w wywiadzie¹⁰. Dotyczy to szczególnie sytuacji planowanego kojarzenia z innymi lekami immunosupresyjnymi.

Praktyczne zalecenia dotyczące unikania niebezpiecznych interakcji

Przed rozpoczęciem terapii abataceptem należy przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący aktualnie stosowanych leków, ze szczególnym uwzględnieniem leków biologicznych i immunosupresyjnych. Konieczna jest weryfikacja, czy pacjent nie przyjmuje aktualnie inhibitora TNF.

W przypadku konieczności zmiany z inhibitora TNF na abatacept, zaleca się okres wypłukiwania. W badaniach klinicznych stosowano okres co najmniej 2 miesięcy między zakończeniem terapii inhibitorem TNF a rozpoczęciem leczenia abataceptem¹¹.

Planowanie szczepień wymaga szczególnej uwagi czasowej:

• Żywe szczepionki należy podać przed rozpoczęciem terapii abataceptem³
• Po zakończeniu terapii abataceptem należy odczekać 3 miesiące przed podaniem żywej szczepionki³
• Szczepionki inaktywowane można podawać w trakcie terapii, ale z uwzględnieniem możliwej osłabionej odpowiedzi immunologicznej³

Pacjenci mogą jednocześnie otrzymywać szczepionki (z wyjątkiem żywych) podczas leczenia abataceptem³. Należy jednak pamiętać o możliwości osłabienia odpowiedzi immunologicznej i rozważyć późniejszą weryfikację skuteczności szczepienia poprzez oznaczenie miana przeciwciał.