Jak postępować z zakażeniami podczas terapii abataceptem?
Zakażenia stanowią główne przeciwwskazanie i najważniejsze ryzyko w terapii abataceptem. Bezwzględnie nie wolno rozpoczynać leczenia u pacjentów z czynnymi zakażeniami do czasu uzyskania kontroli. Zgłaszano przypadki ciężkich zakażeń, w tym posocznicę i zapalenie płuc, niektóre zakończone zgonem. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z nawracającymi infekcjami, stanami predysponującymi do zakażeń oraz przyjmujący jednocześnie inne leki immunosupresyjne.
Zakażenia a leczenie abataceptem – zasady monitorowania i interwencji
Dlaczego czynne zakażenia są bezwzględnym przeciwwskazaniem?
Ciężkie i niekontrolowane zakażenia, takie jak posocznica oraz zakażenia oportunistyczne, stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania abataceptu12. Nie należy rozpoczynać leczenia produktem ORENCIA u pacjentów z czynnymi zakażeniami do czasu uzyskania kontroli nad zakażeniem4.
Immunosupresyjny mechanizm działania abataceptu powoduje, że jego zastosowanie u pacjenta z aktywnym zakażeniem może prowadzić do4:
- Gwałtownej progresji zakażenia
- Rozwoju posocznic i niewydolności wielonarządowej
- Uaktywnienia zakażeń oportunistycznych
- Zwiększonej śmiertelności związanej z infekcją
Zgłaszano przypadki ciężkich zakażeń, w tym posocznicę i zapalenie płuc, w czasie stosowania abataceptu. Niektóre z tych zakażeń były zakończone zgonem45. Liczne ciężkie zakażenia wystąpiły u pacjentów, u których stosowano jednocześnie leczenie immunosupresyjne, które oprócz choroby podstawowej mogło dodatkowo predysponować ich do zakażeń.
Którzy pacjenci są w grupie wysokiego ryzyka zakażeń?
Lekarze powinni zachować szczególną ostrożność w przypadku rozważania zastosowania produktu ORENCIA u pacjentów z nawracającymi zakażeniami lub stanami mogącymi predysponować ich do zakażenia w wywiadzie45.
Do grup wysokiego ryzyka należą pacjenci z4:
- Nawracającymi zakażeniami bakteryjnymi, wirusowymi lub grzybiczymi w wywiadzie
- Cukrzycą – zwiększone ryzyko zakażeń bakteryjnych i grzybiczych
- Przewlekłymi chorobami płuc (POChP, astma, rozstrzenie oskrzeli)
- Przewlekłą niewydolnością nerek – upośledzona odpowiedź immunologiczna
- Jednoczesnym stosowaniem glikokortykosteroidów w dawkach immunosupresyjnych
- Jednoczesnym stosowaniem innych leków immunosupresyjnych
- Wiekiem powyżej 65 lat – ogólnie większa częstość zakażeń
U tych pacjentów decyzja o rozpoczęciu terapii abataceptem powinna być szczególnie starannie rozważona, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści i ryzyka. Konieczne jest wdrożenie intensywniejszego monitorowania w trakcie leczenia4.
Jak monitorować pacjentów pod kątem zakażeń podczas terapii?
Pacjentów, u których podczas leczenia produktem ORENCIA wystąpiło nowe zakażenie, należy poddać ścisłej obserwacji45. Monitorowanie powinno obejmować regularne wizyty kontrolne oraz edukację pacjenta dotyczącą objawów, które wymagają pilnego zgłoszenia.
Kluczowe elementy monitorowania obejmują:
- Ocenę objawów zakażenia przy każdej wizycie kontrolnej
- Pomiar temperatury ciała
- Ocenę morfologii krwi z rozmazem
- Ocenę stężenia białka C-reaktywnego
- Badanie ogólne moczu przy podejrzeniu zakażenia układu moczowego
W przypadku wystąpienia u pacjenta ciężkiego zakażenia należy przerwać podawanie produktu ORENCIA45. Decyzję o ewentualnym wznowieniu terapii można podjąć dopiero po całkowitym wyleczeniu zakażenia i ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
Jak postępować z pacjentami z gruźlicą utajoną?
W podstawowych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo nie stwierdzono zwiększenia częstości występowania gruźlicy, jednakże wszyscy pacjenci leczeni produktem ORENCIA mieli wykonane badania przesiewowe w kierunku gruźlicy910. Bezpieczeństwo stosowania produktu ORENCIA u osób z gruźlicą utajoną jest nieznane.
Przed rozpoczęciem leczenia produktem ORENCIA pacjentów należy poddać badaniom w kierunku występowania utajonej gruźlicy9. Badania przesiewowe obejmują:
- Szczegółowy wywiad dotyczący kontaktu z chorymi na gruźlicę
- Wywiad dotyczący przebytej gruźlicy i jej leczenia
- Test tuberkulinowy (próba Mantoux) lub test IGRA (Interferon-Gamma Release Assay)
- Radiogram klatki piersiowej
Obserwowano przypadki gruźlicy u pacjentów otrzymujących produkt ORENCIA9. Należy także brać pod uwagę dostępne wytyczne medyczne dotyczące diagnostyki i leczenia gruźlicy utajonej. W przypadku dodatniego wyniku badań przesiewowych konieczna jest konsultacja ftyzjatryczna i wdrożenie leczenia gruźlicy utajonej przed rozpoczęciem terapii abataceptem.
Dlaczego konieczne są badania w kierunku wirusowego zapalenia wątroby?
Leczenie przeciwreumatyczne wiąże się z uaktywnieniem wirusowego zapalenia wątroby typu B910. Dlatego też, zgodnie z opublikowanymi wytycznymi, przed rozpoczęciem leczenia produktem ORENCIA należy wykonać badania w kierunku wirusowego zapalenia wątroby.
Zalecane badania przesiewowe obejmują oznaczenie:
- HBsAg (antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B)
- Anty-HBc (przeciwciała przeciwko antygenowi rdzeniowemu HBV)
- Anty-HBs (przeciwciała przeciwko antygenowi powierzchniowemu HBV)
- W przypadku dodatnich wyników: HBV DNA
U pacjentów z dodatnimi markerami zakażenia HBV (HBsAg dodatni lub anty-HBc dodatni przy anty-HBs ujemnym) konieczna jest konsultacja hepatologiczna przed rozpoczęciem terapii immunosupresyjnej. Może być wymagane wdrożenie profilaktyki przeciwwirusowej analogami nukleozydowymi/nukleotydowymi przed i w trakcie leczenia abataceptem.
Jakie zakażenia oportunistyczne mogą wystąpić podczas terapii?
Leczenie immunosupresyjne przy użyciu takiego produktu jak ORENCIA może wiązać się z występowaniem zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej leukoencefalopatii wieloogniskowej (PML)910.
Do potencjalnych zakażeń oportunistycznych należą:
- Postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa (PML) – zakażenie wirusem JC
- Kandydoza przełyku i układowa
- Zakażenia wywołane przez Pneumocystis jirovecii
- Zakażenia wywołane przez wirusy z rodziny Herpesviridae (CMV, HSV, VZV)
- Zakażenia atypowymi prątkami
- Aspergiloza i inne zakażenia grzybicze
Jeśli w trakcie leczenia produktem ORENCIA wystąpią objawy neurologiczne sugerujące PML (postępujące zaburzenia poznawcze, zaburzenia mowy, zaburzenia widzenia, zaburzenia koordynacji ruchowej), należy zaprzestać podawania leku i zastosować właściwe środki diagnostyczne i terapeutyczne9.