Stosowanie abataceptu u pacjentów z niewydolnością wątroby – co wiemy?

Czy prowadzono badania abataceptu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby?

Nie prowadzono badań produktu ORENCIA w populacji pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby¹²³. Oznacza to całkowity brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, farmakokinetyki oraz skuteczności abataceptu u pacjentów z niewydolnością wątroby, niezależnie od jej etiologii i stopnia zaawansowania.

Brak formalnych badań oznacza, że nie są znane następujące aspekty:

• Parametry farmakokinetyczne abataceptu u pacjentów z niewydolnością wątroby
• Wpływ stopnia zaburzenia czynności wątroby na metabolizm i eliminację leku
• Bezpieczeństwo stosowania w różnych stadiach niewydolności wątroby (Child-Pugh A, B, C)
• Konieczność i zakres ewentualnej modyfikacji dawkowania
• Ryzyko hepatotoksyczności u pacjentów z uprzednim uszkodzeniem wątroby

Dlaczego konieczne są badania w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B?

Przed rozpoczęciem leczenia produktem ORENCIA należy wykonać badania w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B⁷⁸⁹. Jest to kluczowe zalecenie bezpieczeństwa wynikające z faktu, że leczenie przeciwreumatyczne wiąże się z uaktywnieniem wirusowego zapalenia wątroby typu B¹⁰.

Ryzyko reaktywacji wirusa HBV

Abatacept jako lek immunosupresyjny wpływający na układ odpornościowy może prowadzić do reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B u pacjentów z utajonym zakażeniem¹¹¹². Reaktywacja HBV może prowadzić do:

• Zaostrzenia choroby wątroby
• Wzrostu aktywności aminotransferaz
• Żółtaczki
• Niewydolności wątroby
• W skrajnych przypadkach – zgonu

Zalecane badania przesiewowe

Zgodnie z opublikowanymi wytycznymi, przed rozpoczęciem leczenia produktem ORENCIA należy wykonać badania w kierunku wirusowego zapalenia wątroby¹³¹⁴. Zalecane badania obejmują:

• HBsAg (antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B)
• Przeciwciała anty-HBc (przeciwciała przeciwko antygenowi rdzeniowemu HBV)
• Przeciwciała anty-HBs (przeciwciała przeciwko antygenowi powierzchniowemu HBV)
• W przypadku dodatniego wyniku HBsAg – HBV DNA (wiremię)

Jak postępować u pacjentów z dodatnim wynikiem badań w kierunku HBV?

U pacjentów z dodatnim wynikiem badań przesiewowych w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B należy:

• Skonsultować się z hepatologiem przed rozpoczęciem terapii abataceptem
• Rozważyć profilaktyczne leczenie przeciwwirusowe
• Regularnie monitorować parametry wątrobowe (ALT, AST, bilirubina)
• Monitorować wiremię HBV (HBV DNA) w regularnych odstępach czasu
• Być przygotowanym na wdrożenie leczenia przeciwwirusowego w przypadku reaktywacji

Decyzja o rozpoczęciu terapii abataceptem u pacjenta z dodatnim wynikiem badań w kierunku HBV powinna być podejmowana wspólnie przez reumatologa i hepatologa, po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Jak postępować u pacjentów z innymi chorobami wątroby?

Ze względu na brak badań klinicznych u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, decyzja o zastosowaniu abataceptu u pacjentów z chorobami wątroby innej etiologii niż HBV powinna być podejmowana indywidualnie.

Czynniki do rozważenia przed rozpoczęciem terapii

Przy podejmowaniu decyzji należy wziąć pod uwagę:

• Etiologię choroby wątroby (alkoholowa, metaboliczna, autoimmunologiczna, polekowa)
• Stopień zaawansowania niewydolności wątroby (klasyfikacja Child-Pugh)
• Obecność marskości wątroby i jej stadium
• Wartości parametrów wątrobowych (ALT, AST, bilirubina, albumina, INR)
• Nasilenie choroby podstawowej wymagającej leczenia abataceptem
• Dostępność alternatywnych opcji terapeutycznych
• Możliwość intensywnego monitorowania funkcji wątroby

Monitorowanie funkcji wątroby

U pacjentów z chorobami wątroby, u których podjęto decyzję o zastosowaniu abataceptu, zaleca się:

• Regularne oznaczanie parametrów wątrobowych (ALT, AST, GGTP, bilirubina, fosfataza alkaliczna)
• Monitorowanie parametrów syntezy białkowej (albumina, czas protrombinowy)
• Ocenę kliniczną pod kątem objawów pogorszenia funkcji wątroby
• Rozważenie częstszych wizyt kontrolnych niż u pacjentów bez chorób wątroby

Czy abatacept zwiększa ryzyko postępującej leukoencefalopatii wieloogniskowej?

Leczenie immunosupresyjne przy użyciu takiego produktu jak ORENCIA może wiązać się z występowaniem postępującej leukoencefalopatii wieloogniskowej (PML)¹⁵¹⁶¹⁷. PML jest ciężkim zakażeniem ośrodkowego układu nerwowego wywoływanym przez wirus JC.

Jeśli w trakcie leczenia produktem ORENCIA wystąpią objawy neurologiczne sugerujące PML, należy zaprzestać podawania leku i zastosować właściwe środki terapeutyczne¹⁸¹⁹. Objawy PML mogą obejmować:

• Postępujące osłabienie po jednej stronie ciała
• Niezdarność kończyn
• Zaburzenia widzenia
• Zmiany w myśleniu, pamięci i orientacji
• Dezorientację i zmiany osobowości

Kluczowe informacje o stosowaniu abataceptu u pacjentów z chorobami wątroby

Brak badań klinicznych u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stanowi istotne ograniczenie w stosowaniu abataceptu w tej populacji. Kluczowym wymogiem bezpieczeństwa jest wykonanie badań przesiewowych w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B przed rozpoczęciem terapii, ze względu na ryzyko reaktywacji wirusa podczas leczenia immunosupresyjnego. U pacjentów z dodatnim wynikiem badań w kierunku HBV konieczna jest konsultacja hepatologiczna i rozważenie profilaktycznego leczenia przeciwwirusowego. Każda decyzja o zastosowaniu abataceptu u pacjenta z chorobami wątroby powinna być podejmowana indywidualnie, po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka oraz zapewnieniu odpowiedniego monitorowania.